Reklam Alanı  

  Google Reklamları  
KAMU YATIRIMLARI | nedir | Ekonomi Terimleri | www.iktisatsozlugu.com
 

 
left Önceki Terim

 

Sonraki Terim right
 
  KAMU YATIRIMLARI  nedir ?

Kamu Yatırım ı, devlet tarafından ülkenin maddi sermaye stokuna yapılan ilâvelerdir. Burada Yatırım sadece fizik kapital ile ilişkili olarak ele alınmaktadır. Geniş anlamda kamu Yatırım ları ise, kamu carî harcamalarının belli bir kritere göre verimli sayılmalarını da kapsamaktadır. Kamu harcamalarında verimlilik kriterinin anlamı zaman içinde oldukça değişmiştir. Başta sadece kendini malî bakımdan itfa eden harcamalar verimli kabul ediliyor ve Yatırım sayılıyordu. Sonra bir harcamanın kendi geliri dışında diğer kamu gelirlerinde sağladığı artış da gözönüne alındı. Meselâ bir yolun yapılması dolayısıyla taşıt sayısının artması ve bunun sonucunda taşıtlardan alınan vergi tutarında sağlanan artışın gözönüne alınması gibi. Nihayet en geniş anlamda Ekonomi nin prodüktivitesini yükselten devlet harcamaları verimli, dolayısıyla kamu Yatırım ı sayılmaya başlandı. Burada önemli olan, üretim faktörleri miktarının değil, fakat kalite ve özelliklerinin geliştirilmesidir. Meselâ eğitim ve sağlık sahasına yapılan belirli harcamalar işgücünün kalitesinin iyileştirildiği derecede kamu Yatırım ı sayılmaktadır. Bazı ülkelerde yapılan araştırmalar maddî sermaye stoku aynı kalsa bile, sadece beşerî faktörün kalite olarak geliştirilmesiyle millî gelirin artabileceğini göstermiştir. Kamu Yatırım larının geniş olarak tarif edilmesi teorik olarak doğru olmakla beraber bazı pratik nedenlerle uygulamada daha dar tarifler tercih edilmektedir.

Son yıllarda kamu Yatırım larının iktisadi analizi konusunda oldukça önemli adımlar atılmıştır. Bir yandan bunların tasarruf, Yatırım , istihdam ve millî gelir seviyesi üzerindeki etkileri ve büyüme içindeki rolleri incelenmekte ve diğer yandan da kamu Yatırım projelerinin değerlendirilmesi ile ilgili yeni kriterler geliştirilmektedir. 1929 krizinden sonra Keynes iktisat bilimine getirdiği yeniliklerden en önemlisi devletin yapacağı Yatırım ların millî geliri, o Ekonomi ye ait çarpan katsayısı ile çarpılarak arttırması gerçeğidir. Bu gerçek, devletin depresyon dönemlerinde o kadar lüzumlu olmayan sahalara bile yapacağı Yatırım larla Ekonomi yi canlandırabileceğini ortaya koymuştur.

Kamu Yatırım larının değerlendirilmesinde uygulanan önemli tekniklerden biri Fayda - Maliyet Analizidir. Burada bir yandan belirli bir kamu Yatırım ının yaratacağı direkt ve endirekt faydalar, diğer yandan da bu Yatırım ın sabit maliyetleri ile işletme masrafları hesaplanmaktadır. Meselâ bir karayolu inşasında bu yolun sağlayacağı zaman tasarrufu, kazalarda yaratacağı azalışın getireceği tasarruf (insan ve mal kayıplarında düşüş), arabaların aşınma payının azalması ve benzeri faydalar bulunmaya çalışılır, diğer yandan da yolun inşa masrafı ile yıllık bakım giderleri bulunur. Gerek maliyetlerin, gerek faydaların gelecekteki tutarları ıskonto edilerek bugünkü reel değerleri bulunur. Faydanın maliyeti aşması halinde Yatırım uygun görülür. Alternatif Yatırım projeleri arasından da net faydası en yüksek olanı seçilir.

Kamu Yatırım larını esas olarak iki grupta toplamak mümkündür: a) Alt yapı Yatırım ları, b) Üretken Yatırım lar.

Alt yapı Yatırım ları kendileri üretken olmayan, fakat diğer Yatırım ların üretkenliğini arttıran yol, baraj vs. gibi Yatırım lardır. Üretken Yatırım lar ise genellikle özel kesimde gördüğümüz türden yiyecek, giyim gibi istihlâk malları üretimi için yapılan Yatırım lardır. Her Ekonomi de bu iki tür Yatırım arasında optimal bir oranın bulunması gerekir. Kamu Yatırım ları genellikle alt yapı Yatırım larıdır.

Az gelişmiş ülkelerde sermaye yetersizliği dolayısıyla devlet üretken Yatırım lara da girişir. Meselâ Türkiye'de 1930'larda durum böyle olmuş ve devlet birçok istihlâk maddeleri üretimi için direkt Yatırım yapmıştır. Gelgelelim, devletin bu tutumu o zamandan bugüne devam etmiş ve özel sektörde yeterli sermaye ve istek olduğu halde, alelade istihlâk malları alanında devlet Yatırım yapmaktan bugün de vazgeçmemiştir. Bununla beraber, devlet toplam Yatırım ları içinde altyapı Yatırım ları payının artmama bulunduğunu belirtmek icap eder.

Bugün Türkiye'de, konsolide bütçe içinde Yatırım ların payı % 25'in biraz üstündedir. Yatırım harcamalarının yaklaşık olarak 3/4'ü yapı, tesis ve büyük onarım giderlerini ayrılmakta, geri kalan 1/4'de kısmen etüt ve proje harcamalarına, kısmen de makine - teçhizat harcamalarına gitmektedir. Genel bütçeden yapılan Yatırım lar içinde Bayındırlık Bakanlığı okunamadı) gelmekte onu Tarım, Sanayi, Millî Eğitim (okunamadı) İskân Bakanlıkları izlemektedir. Kats (okunamadı) relerde ise Yatırım harcamalarının çok büyük bir bölümü Devlet Su işleri Genel Müdürlüğü ile Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılmaktadır. Türkiye'deki kamu Yatırım larının yaklaşık olarak % 80'i Ekonomi k hizmetlere % 10'dan biraz fazlası sosyal hizmetlere, % (okunamadı)'dan azı da genel hizmetlere gitmektedir.

Almancası : Investitionen der offentlichen Hand.

Fransızcası : investissements pulk(okunamadı)

ingilizcesi : public investments.

(Bk; devlet Yatırım harcamaları).

 

    - Yorumlar

  İsim :
  Mail :
  Yorum :
  ( 13 + 4 = ) Güvenlik Gereği Lütfen Toplamı Yazınız
     
       
  Bunlara Baktınız mı ?

Her Hakkı Saklıdır. Copright 2013 - 2015 - Bu Sitede Yer Alan Hiç Bir İçerik Kopyalanamaz ve İzinsiz Yayınlanamaz