Reklam Alan?  

  Google Reklamlar?  
DETERMİNİZM | nedir | Ekonomi Terimleri | www.iktisatsozlugu.com
 

 
left Önceki Terim

 

Sonraki Terim right
 
  DETERMİNİZM  nedir ?

Olaylara yön çizen kaçınılmaz ve evrensel bir akım bulunduğunu varsaymakladır.

Determinizm fikrinin tarihi kayrağı, eski Yunan felsefesidir. 

Eski Yunanlılar, yıldızların belirli bir yörünge izlediklerini fark etmişlerdir. Yunanlıların göklerde tespit ettikleri belirli yörünge koşullarının diğer alanlarda da bulunup bulunmadığını birçok ilim ve fikir adamları araştırmışlardır. Fizik, kimya, biyoloji sosyoloji ve Ekonomi de determinizm kanunları bulunup bulunmadığını anlamak üzere sayısız çalışmalar yapılmıştır

Biyolojide determinizm belirtileri arayarak bir teori kurmağa uğraşanların temsilcisi, Claude Bernard'dtr.

Auguste Comte. «sosyal fizik» yahut sosyoloji alanına bir determinizmin hakim olduğunu ispata çalışmıştır.

Klasik iktisatçıların görünmeyen el kavramı, Fizyokratların ve Klasiklerin doğal düzen tezleri, Malthus'un Nüfus Teorisi ve Karl Marx'ın doktrini; determinizmin varlığını benimseyerek kurulmuş fikir sistemleridir.

Determinizme karşı en kuvvetli tenkitler Henri Sergson ile Smıle Boutroux'dan gelmiştir.

Bu fikir adamlarına göre:

«Tabiatta riyazi kesinlikle hükümlerini geçiren kanunlar yoktur. Sadece istatistiklerle tespit edilebilen ilişkiler ve tekrarlamalar vardır.»

“Doğa, üç ayrı düzenden meydana gelmektedir Bunlar madde, hayat ve fikirdir. Bir determinizmin mevcudiyeti varsayılsa bile, bunun genel ve evrensel olabileceği öne sürülemez. Çünkü doğanın üç düzeninde, birinden diğerine geçiş imkanı yoktur.»

Çağımızın ilim adamları, determinizm doktrinini fizikçilerin çalışmalarına dayanarak çürütmeğe çalışmışlardır. Bunlar, mikrofizik'te bir determinizm olamayacağını elektron'ların hareketlerine ait gözlemlere dayanarak belirtmektedirler. Mikrofizik alanındaki buluşlara dayanarak ferdi düzeyde determinizm olamayacağını düşünmektedirler.

Modern ilim, determinizm hakkında yorum yapmağa müsait alametlere istatistiklerde rastlandığını kabul etmektedir. Ancak bu yorumların determinizmi ispattan ziyade, belirsizliğin sınırını tespit bakımından anlam taşıdığına inanmaktadır.

Diğer bir teze göre, tabiatta determinizm bulunduğu ispat edilebilse bile. aynı kanunun sosyal hayatı da kapsayacağına dair bir sonuç çıkartılmaması gerekmektedir.

Almancası : Determinismus.

Fransızcası : déterminisme.

İngilizcesi : determinism.

(Bk; Büyiik Sayılar Kanunu, Auguste Comte ihtimali hesap Tarihi Determinizm. Maltnus).

 

    - Yorumlar

  İsim :
  Mail :
  Yorum :
  ( 13 + 4 = ) Güvenlik Gereği Lütfen Toplamı Yazınız
     
       
  Bunlara Baktınız mı ?

Her Hakkı Saklıdır. Copright 2013 - 2015 - Bu Sitede Yer Alan Hiç Bir İçerik Kopyalanamaz ve İzinsiz Yayınlanamaz