Yüklenirken Lütfen Bekleyiniz...

AŞIRI KAPİTALİZASYON NEDİR?


Ayni sermayenin veya gelir getiren bir varlığın gerçek değerinden yüksek gösterilmesidir.

Bir anonim şirkete sermaye olarak mal konulduğu, başka bir deyimle ayni sermaye (majsal sermaye) ile anonim ortaklığa girildiği zaman, bu ayni sermayeye ani kuruluşta mahkemece ve derece kuruluşta «Kuruluş Genel Kurulunca» seçilen bilirkişiler tarafından değer biçilir. Bu mal, ham madde yahut yarı mamul veya mamul, alet ve makine olabilir. Bu halde pazar değerine ve eğer kullanılmış ise, amortismanı indirilmiş pazar değerine göre bir değer biçilir. Değer gerçeğin üzerinde tayin edilmişse, aşırı kapitalizasyon durumu ile karşılaşılır.

Değeri tespit edilmek istenilen, gelir getiren bir mal veya işlemekte bulunan bir girişim olabilir. Bu durumda, gelirin son beş yıllık ortalaması bulunur. Bulunan ortalama gelir, kapitalizasyon oram denen uzun süreli faiz hadleri ve benzer işletmelerin rantabilite oranları gözönünde tutulup ekonomi ve piyasa koşulları da nazara alınarak kararlaştırılan bir oranla bölünür. Böylece kapitalizasyon değeri bulunur. Eğer sözü edilen ortalama gelir, gerçekte olduğundan daha yüksek hesaplanır ya da kapitalizasyon oranı alınması gereken­den daha düşük tutulursa, malın değeri aşırı kapitalıze edilmiş olur ki bu hallerde aşırı kapitalizasyondan söz edilir.

Aşırı kapitalizasyon söz konusu olursa, anonim ortaklığa para ile katkıda bulunanların aleyhine olarak, mal koyanların katkısı haksız yere yükseltilmiş bulunur. Bundan başka anonim ortaklığın sermayesi gerçekte olduğundan daha yüksek gösterildiğinden, şirketle iş yapacak üçüncü kişiler ve alacaklılar aldatılmış, yanlış bir kanıya düşmüş olurlar. Anonim ortaklığın ilk yönetim kurulu üyeleri ve denetçileri böyle bir durum olduğunun farkına varır varmaz, düzeltici tedbirleri almak zorundadırlar. Bu yüzden aynt sermaye karşılığı verilen hisse senetlerinin şirketin tescilinden itibaren iki yıl geçmeden başkalarına devri hükümsüzdür.

Zamanında farkına varılıp gerekli düzeltmeler yapılmazsa, gerçekten yüksek olmadığı halde, yüksek gösterilen sermayeye bakışla, kar az olacağından rantabilite düşük görülecek, şirket hisse senedi sahiplerine düşük kar payı vereceğinden hisse senetlerinin pazar değeri düşecek, bu sermayeye göre tahvil çıkarılmışsa faizlerin ödenmesinde güçlükler ve iflas tehlikesi ortaya çıkabilecek ve şirket sermaye artırmaya gidecek olsa, yeni hisse senetlerine istekli bulamamak tehlikesi ile karşı karşıya kalacaktır.

Almancası : Überkapitalisierung.

Fransızcası : surcapitalisation.

İngilizcesi : over capitalization.