BARKER RAPORU NEDİR? Yazdır

Türkiye ekonomisi hakkında Milletlerarası İmar ve Kalkınma Bankası tarafından hazırlattırılmıştır. 1949 yılında Türkiye'nin isteği ile banka, bu görevi James M. Barker başkanlığındaki bir heyete vermiştir. 1950 Haziranın da Ankara'ya gelerek çalışmalarına başlayan heyet üyeleri Eylül’ün ilk yarısında Türkiye'den ayrılmışlar ve raporlarını 1951 yılında teslim etmişlerdir. Rapor, 2 kısım ve 13 fasıldan müteşekkildir. İlk kısımda Türkiye'nin ekonomik problemleri, tarihi gelişimi ile birlikte kısaca belirtilmektedir, ikinci kısımda çeşitli kesimler, politikalar ve uygulanacak programın finansmanı ele alınmaktadır. Türkiye ekonomisinin ihtiyaçlarını ve imkanlarını inceleyen ve bir kalkınma programına ilişkin tavsiyeler öne süren rapor; özellikle uzun dönem politikaları üzerinde durarak: - Yatırımların hangi alanlarda ve nasıl bir tercih sırasına göre kaynakların etkin dağılımını sağlayacak şekilde yapılması, - Tarımda ve sanayide üretim seviyesini yükseltmek ve dağıtım sisteminin etkinliğini artırmak için hangi tedbirlerin alınması, - Kalkınmayı kolaylaştıracak şekilde idari mekanizmada ve maliye siyasetinde nasıl bir koordinasyon, gerektiğine Türk Hükümetinin dikkatini çekmek istemiştir. Raporun yaptığı tavsiyeleri iki büyük grup altında toplamak mümkündür. Birinci grupta, iktisadi kalkınmayı köstekleyen unsurların tashihine ait tedbirler; ikinci grupta ise, Türkiye’nin ihtiyaçlarına ve imkanlarına uygun bir iktisadi kalkınma programı yer almaktadır. Birinci grupta iktisadi işlerde koordinasyon ve daha iyi bir yönetim mekanizması kurmak ihtiyacı açıklanmakta, özel teşebbüsün gelişmesini kolaylaştırmağa elverişli bir ortam yaratmak gerektiği belirtilmekte, mali istikrarın sağlanması tavsiye olunmakta, eğitim ve sağlık meselelerinin düzenlenmesi temenni edilmektedir. İkinci grupta tarım alanına ait sorunlar, teknik ve idari personel yetiştirilmesine ağırlık verecek dengeli bir kalkınma şartları incelenmektedir. Ancak rapordaki deyişle tarımın geliştirilmesine ayrı ve büyük önem verilmesi, aslında bir alternatif değil, sanayi gelişmesi için lüzumlu bir temel teşkil etmektedir. Türk Hükümetine teslim edilen raporun milletlerarası imar ve Kalkınma Bankası ile Türkiye arasında programın uygulanması için mali ve teknik yardım konusundaki müzakerelere esas olması bekleniyordu. Banka ve hükümet arasındaki ilk temaslar sonunda Seyhan Barajı dolayısıyla derin zihniyet ve görüş farkları belirmiş ve arzulanan işbirliği gerçekleşmemiştir. Türkiye'nin bankadan ihtiyaçları ve önemi ile uygun kredi alamamasının bir sebebini de burada aramak gerekir. Almancası : Barker - Bericht. Fransızcası : Rapport Barker. İngilizcesi : Barker report. (Bk; Dünya Bankası).