BORSA'DA DEPORT NEDİR? Yazdır

Bir süre sonra aynı kıymetleri eksik fiyata eski sahibine veya sahiplerine tekrar devretmek şartıyla yapılan alımdır. Spekülatörler, iletide düşeceğini tahmin ettikleri hisse senetlerini, tahvilleri, dövizleri ve ticari malları vadeli olarak borsada satmağa koyulurlar. Günün rayiciyle sattıkları değerleri vade tarihinde ucuza temin ederek alıcılara teslim edeceklerini hesaplarlar. Ancak vade tarihinde bazen satışını yaptıkları kıymetlerden yeter miktarda bulmak mümkün olmaz. Ellerinde bulunmayan bir kıymeti sattıkları halde bunu teslim edememek durumuna düşenler, depon yapmak çarelerini ararlar. Kendilerine bu malı geçici olarak devredeceklere belirli bir süre sonunda eksik fiyatla iade etmeye talip olurlar. Deport, aynı şahıslar arasında cereyan eden aynı çeşit malın yahut senetlerin bir arada kararlaştırılmış biri peşin ve diğeri vadeli çift yönlü satışıdır. Bugünkü alıcının vade sonunda aynı cins menkul kıymetleri eski sahibine koşulmuş şart gereğince daha ucuza tekrar devretmesidir. Bir tarihi örnek verelim. Çarlık Rusya'sı 1891 de Fransız borsalarında tahvil satışa çıkarmıştır. Tahviller, rağbet görmemiştir. Tahvil fiyatlarının düşeceğini tahmin edenler, bu yönde spekülasyona başlamışlardır. Ancak spekülatörler faaliyete geçtiği vakit, tahvillerin büyük kısmı henüz satılmış değildi. Bundan faydalanan Rusya, satışı durdurduğu gibi, Crédit Lyonnais'nin yardımıyla satılmış tahvilleri de piyasadan toplatmıştır. Vadesi geldiğinde, spekülatörler sattıkları tahvilleri teslim edememek durumuna düşmüşlerdir. Çarlık hükümeti, taahhütlerini yerine getiremeyen spekülatörlere itibari değerleri üzerinden tahvil vermiş. Fakat tahvilleri verirken, bir ay sonra eksiğine bunları almak üzere vadeli satın alma sözleşmesi yapmıştır. Bu deport muamelesi, borsada Rus tahvillerine talebi canlı tutmaya faydalı olmuştur. Deport tekniğinden sermayedar grupları bazen firma yönetimini ele geçirmek için yararlanırlar. Genel kurul yaklaşırken, ihtiyaç duydukları oy sayısını doldurmaya yetecek miktarda hisse senedi üzerinde deport yaparlar. Yani bu senetlerini biraz eksik değerle genel kurul gününden sonra geri devretmek şartıyla satın alırlar. On günlük yahut iki haftalık bir faiz fedakarlığı pahasına, genel kurul oylarına hakim olarak firma yöneticilerini kendi adaylarından seçtirirler. Eğer aradıkları miktarda hisse senedini çok kısa bir süre için devredecek olanlar çıkarsa.. Almancası : Deport. Fransızcası: deport. İngilizcesi : deport. (Bk; Borsa'da report, borsa spekülasyonu).