BORSA'DA PRİMLİ PİYASA NEDİR? Yazdır

Alıcıya gerektiğinde götürü bir para ödeyerek girmiş olduğu taahhüdü iptal etmek hakkını sağlayan bir vadeli işlem türüdür. Bir örnek verelim. A firması, bir maden ayrıcalığını almak üzere temas halindedir. Pazarlık, birkaç haftaya kadar sonuca bağlanacaktır. Anlaşmanın imzalandığı duyulunca A firması hisse senetlerinin borsada yükselmesi beklenmektedir. Görüşmelerin yapıldığını öğrenmiş olan bir spekülatör, istihbaratını değerlendirmek isteyecektir. Yükseliş üzerine oynamağı düşünecektir. Ancak, anlaşma imzalanmazsa.. O vakit, A firmasının hisse senetlerinde, belki bir düşüş husule gelecektir. Spekülatör, yükselişten kazanç umarken, piyasanın düşmesiyle ağır zarara uğramak tehlikesini de hesaba katmak mecburiyetini duymaktadır. Spekülatör, böyle bir durumda, primli piyasadan hisse senedi almayı tercih edecektir. Beheri 6 bin franktan 300 tane A firması hisse senedini primli piyasadan satın alınırken, vade tarihinde önceden kararlaştırılmış bir fiyatı ödeyerek vazgeçmek hakkını elinde tutacaktır. Eğer anlaşma imzalanamazsa ve hisse senetlerinin değeri 5400 franga kadar düşmüş olursa.. Spekülatör, önceden kararlaştırılmış olan -diyelim ki- 50 Bin franklık götürü primi ödeyerek muameleyi iptal edecektir. Bu suretle, uğrayabileceği zararı sınırlamış olacaktır. Alıcı'nın primli piyasadan sağladığı menfaat, hisse senedi değerinin anormal düşüş ihtimaline karşı zarar riskini sınırlamasıdır. Satıcının niçin primli piyasayı kabul ettiğine gelince.. İki neden gösterilebilir. Birincisi, bazı hisse senetlerinin ve malların genellikle primli piyasada daha kolay satılabilmesidir. Primli piyasayı istemeyen satıcı, normal borsada müşteri bulamayabilir. İkincisi, primli piyasada kurların daha yüksek olmasıdır. Satıcı bakımından, primli piyasanın fiyat avantajı vardır. Primli piyasada alıcı ve satıcı birkaç vade tarihi birden tespit edebilirler. Birinci vade tarihinde alıcı hisse senedini tesellüm etmek istemezse, götürü meblağı borçlanmakla beraber, ikinci veya üçüncü bir vade tarihine kadar işlemin aynı yahut ayrı koşullarla uzatılabileceğine dair anlaşma yapabilirler. Almancası : Prämiengeschafte. Fransızcası : marché a prime. İngilizcesi : option bargain. (Bk; Borsa işlemleri, borsada report, borsada deport).