Yüklenirken Lütfen Bekleyiniz...

DEVLET BORÇLARI   NEDİR?


Kamu harcamalarını karşılama vasıtalarından biri ve vergiden sonra en önemlisidir. Borçlanma, yakın zamana kadar maliyede olağanüstü ve istisnai bir finansman şekli olarak kabul edilmiş, ancak belirli nitelikteki harcamaların borçlanma ile karşılanabileceği görüşü savunulmuştur. Makro-iktisat teorisindeki gelişmeler ve bilhassa, bir taraftan devlet harcamalarının diğer taraftan devlet borçlarının etkileri konularında ya­pılan araştırmalar, bu görüşün temelinden değişmesine sebebiyet vermiştir. Günümüzde borçlanma, eskiden iddia edildiğinin aksine olarak, sadece uzun vadede verimli sayılan devlet yatırımlarının değil, fakat bütün kamu harcamalarının finansmanında kullanılmaktadır. Ayrıca, borçlanmanın vergi almaya tercih edildiği birçok haller vardır. Bunlar arasında en önemlisi, durgunluk halinden kurtulmak için yaratılan bir bütçe açığının finansmanıdır. Bu derece yaygın ve genellikle normal bir vasıta haline gelmiş olmasına rağmen borçlanma esas itibariyle geçici bir finansman yoludur. Zira borç pek az istisnasıyla, belli bir süre sonra ödenmekte ve ödeme vergi gelirleri ile yapılmaktadır. Bu itibarla borç, bir bakıma gelecekteki vergi gelirlerinin önceden kullanılmasıdır. Devlet akdettiği borçlara karşılık bir faiz ödemesinde bulunur. Ancak, devlet borçları üzerindeki faiz genellikle piyasa faiz haddinin altında tespit olunur. Borç faizleri ödemesi transfer niteliğinde olup genellikle ekonomide gelir dağılımını varlıklı kimseler lehine bozar. Devlet borçları muhtelif kriterlere göre sınıflamaya ayrılır. Birinci kriter borçların vadeleridir ve bu kritere göre borçlar kısa, orta ve uzun vadeli diye üçlü bir sınıflamaya tabi tutulur. Genellikle bir bütçe devresini aşmayan borçlar kısa vadeli, beş yıla kadar olanlar orta vadeli, beş yılı aşan borçlar ise uzun vadeli olarak sınıflandırılır. Borçların sınıflamasında kullanılan ikinci bir kriter, borcun aktedildiği piyasadır. Eğer borç yabancı memleketlerden veya yabancı piyasalardan alınmış ise dış, milli piyasada akdedilmişse iç borç sayılır, iç borçlar şahıs ve firmalardan olduğu kadar merkez bankasından da tedarik edilir. Merkez bankasından ve bazı hallerde diğer bankalardan elde edilen borçlar, banknot miktarı veya kredi hacminin artmasına sebebiyet vermek suretiyle enflasyonist tazyik yaratır. Devlet borçlarında, pek önemli olmamakla beraber, üçüncü bir sınıflama da, zorunlu- isteğe bağlı borç şeklinde yapılmaktadır. Bazı halde devlet, belirli gelire sahip olan kişilerin devlete borç vermelerini kanunla mecburi hale sokabilir. Bunlar zorunlu borç olup, üzerindeki faizler oldukça düşüktür. Fakat borçlanmanın esas karakteri, piyasaya sürülen devlet tahvilatını alıp almamakta halkın ve müesseselerin serbest olmasıdır. Almancası : Staatsschulden. öffentliche Schulden. Fransızcası: d ette publique. İngilizcesi : public debt. (Bk; devlet tahvilleri, cebri istikraz, devlet gelirleri).