Yüklenirken Lütfen Bekleyiniz...

DOĞAL DÜZEN NEDİR?


Merkantilistlerin müdahalecilik doktrinine karşı geliştirilmiş bir tepkidir.

Bu kavramı iktisadi düşünce tarihine sokanlar Fizyokratlardır .

Fizyokratlara göre dünyada bir doğal düzen vardı. Devlet iktisadi hayatın akışına karışmazsa, her şey kendiliğinden ahenk ve düzen içinde yürüyebilirdi. İktisadın başlıca amacı, bu tabii düzenin kanunlarını incelemekti. Doğal düzen, bütün rejim­ler arasında, insanlığa en faydalı olandı. Bu düzen, dünyayı yaratan kuvvetin istediği sistemdi. Tanrının kurduğu düzen, insanların düşünebilecekleri sun'i sistemlerden daha iyi idi.

Fizyokratların doğal düzen kavramından hareket ederek vardıkları sonuç, Cournay tarafından bir sloganla ifade edilmişti: «Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler.»

Adam Smith de, Fizyokratlar gibi, bir doğal düzenin varlığını kabul etmekteydi, İskoçyalı ilim adamının kanaatine göre doğal düzenin kanunlarını araştırmak, ekonominin hedefi olmalıydı.

Ancak doğal düzen kavramının yorumlanmasında, Adam Smith, Fizyokratlardan ayrılmıştır. Fizyokratlar, doğal düzeni mistik ve metafizik bir izaha bağlamışlardı. Adam Smith ise, iktisadi ahenkleri Tanrının değil, ferdin eylemi olarak kabul etmekteydi. Sanki bir görünmeyen elin iktisadi hayatı düzenlediğini düşünmekteydi.

Klasik Ekolün kurucusuna göre, bu görünmeyen el, ruhi eğilimlerden ve menfaat etkisinden başka şey değildi, insanlar davranışlarını ayarlarken menfaatlerini kollamağa ve yaşadıkları çevrenin gereklerini gözetmeğe önem vermekteydiler.

Fertlerin kendi menfaatlerini hesaplayarak giriştikleri eylemler bir araya gelince, topluma hayırlı bir düzen doğmaktaydı. Serbest rekabet koşulları ferdi davranışlarla kamu çıkarı arasında kendiliğinden denge kurmaktaydı.

Bu nedenle, devletin iktisadi ve sosyal hayata kabil olduğu kadar az müdahalesi gerekli idi. «Bir milleti barbarlığın en aşağı düzeyinden refah zirvesine yükseltmeğe üç şartın gerçekleşmesi yeterli olabilirdi: barış ve huzur, mutedil vergiler, adalete dayanan hoşgörülü bir idare rejimi..»

Almancası : natürliche Ordnung.

Fransızcası : ordre naturel .

İngilizcesi : natural order,

(Bk; Fizyokratlar. Adam Smith. Gournay, Görünmeyen El, Liberalizm).