ESNAF NEDİR? Yazdır

Bedeni faaliyetini kendi sermayesi ile birleştirerek yanındaki çırak, kalfa ve az sayıdaki işçilerle birlikte çalışan, tüccar ve sanayici sıfatını kazanacak kadar yüksek ciro hacmine ve gelir seviyesine sahip olmayan serbest meslek erbabına denilmektedir. Çeşitli ülkelerin mevzuatında ve doktrininde esnafın birçok değişik tarifleri yapılmıştır. Memleketimizde 1964 tarihli kanunla küçük esnaf ve sanatkarlara ait teşkilat hukuki esaslara bağlanmıştır. Ortaçağda iktisadi hayatın temelini teşkil eden küçük sanayi kapitalizmin ve büyük imalathanelerin gelişmeye başlamasıyla gerilemeye yüz tutmuştur. Bununla beraber 19. Yüzyıl yazarlarının genellikle tahmin ettikleri gibi küçük sanayi kısa bir süre içinde tarihe karışmamış, en ileri ülkelerde dahi varlığını günümüze kadar koruyabilmiştir. Gerçekten işletme cesametini büyütmek, sermaye yoğun teknikleri tercih etmek, aşırı derecede iş bölümüne gitmek her zaman maliyeti düşüren faktörler olmadığı gibi, kantite yanında kaliteye önem vermek, sanatkarın şahsiyetinin de karıştığı zevkli bir mal satın almak, nihayet el maharetini gerektiren işleri makinelere yaptıramamak; küçük esnafın günümüze kadar varlığını koruyabil­mesine amil olmuştur. Diğer taraftan kuçuk sanayide de önemli değişmeler meydana gelmiştir. Sanayileşmenin yeniliklerinden esnaf zümresi, mütevazi ölçülerle de olsa, yararlanmaya başlamıştır. Gerçi buralarda kullanılan motorların belirli bir kapasiteyi aşması halinde artık esnaf niteliğinin kaybolacağına şüphe yoktur. Nitekim birçok ülke mevzuatında motor gücü, çalıştırılan işçi sayısı gibi hususlar esnaflığın tayininde esas alınmıştır. Fakat esnafın teknik gelişmelerden yararlandığı da inkar edilemez ve esasen günümüzde birçok ülkenin ekonomik hayatında önemini korumasının bir sebebi de budur. Küçük sanayi mensubu olan esnafın tüccar ve sanayiciden olduğu kadar, ev sanayiinde çalışanlardan da farklı özellikler taşıdığı kabul edilmektedir. Gerçekten mütevazi sermayesi, üretime bedeni emeği ite katılması, genellikle mesleki ehliyet sahibi oluşu ve az sayıda yardımcı işgücünden yararlanması esnafı sanayiciden ve tüccardan ayırmaktadır. Keza belirli bir sipariş üzerine evindeki basit aletlerden yararlanan ev sanayiinde çalışanlar da esnaftan farklıdırlar. Teşkilatlanmaları özel bir kanuna tabi olan küçük esnaf ve sanatkarlar esas itibariyle iş Kanununun kapsamı dışında bırakılmışlardır. Ancak bu gibi işyerlerinde hizmet sözleşmesine bağlı olan işçilerin sayısı üçü aştığı takdirde işçi sıfatına sahip olanlar iş Kanunu kapsamına dahil olabileceklerdir.

Almancası : Kieingewerbetreibender.
Fransızcası : petits commerçants. artisanat.
İngilizcesi : arts and crafts.
(Bk; Esnaf kredisi, esnaf kuruluşları).