Mülkiyet hakkının kişiler yerine bir topluluğa veya doğrudan doğruya topluma tanınmasını ifade etmektedir.
Marksist düşünce tarzına göre kapitalist düzenin şiddetle savunduğu ferdî mülkiyet düzeni,
içinde bulunduğumuz kollektif üretim teknolojisine aykırılığı sebebiyle mutlaka bir gün
yıkılacak ve başta üretim araçları olmak üzere bütün mallar toplumun mülkiyetine geçecektir.
Esasen onlara göre kapitalist düzende ekonomik hayatı yakından etkiliyen anonim şirketleri
Sosyalizmin ilk belirtileri olarak görmek lâzımdır. Gerçekten kollektif mülkiyete geçmeden
önce kapitalist düzen içinde dikkate değer bir gelişme kendini göstermekte ve ferdî mülkiyet
çok sayıda hisse senedine sahip bir topluluğa geçmektedir. Böylece şekil itibariyle hüviyet
değiştiren ferdî mülkiyet daha sonra mahiyet itibariyle değişecek ve topluma ait olacaktır.
Marksist izah tarzına göre ferdî mülkiyete sahip olan kapitalist aynı zamanda işletmenin
idarecisi olduğundan, hem de teknik faaliyeti bir arada yürütmektedir. Kapitalist düzende
kollektif mülkiyet hareketi geliştikçe sermaye sahibi müteşebbis fonksiyonunu kaybetmekte
ve şirketin yönetim kurulu veya genel kurulu tarafından tayin edilen ücretli bir kişi bu görevi
yüklenmektedir.
Diğer taraftan şirket sermaye sahiplerinden ayrı bir tüzel kişilik kazanmakta, özel bir statüye
sahip olmakta, devletin malî kontrolü altına girmektedir.
Bu gelişme, marksist düşünürlere göre, bir gün kollektif mülkiyete inkilap edecektir. Zira
önemli işletmelerin büyük bir kısmı bu şekilde kollektif mülkiyete hazır duruma gelince,
yapılacak iş basitleşecek ve bütün hisse senetlerinin kamulaştırılması ile hedefe ulaşmak
mümkün olacaktır.
Ferdî mülkiyetin zamanla bir bünye değişikliğine uğradığı doğrudur. Ancak küçük hisselere
bölünen mülkiyetin kaçınılmaz şekilde toplumun mülkiyetine geçeceği şüpheli kalmaktadır.
Hatta bazı yazarlara göre bu hareket Kapitalizmin yeni bir hüviyet altında varlığını devam
ettirmesine imkân verecektir.
Almancası : gemeinsames Eigentum.
Fransızcası : propriété collective.
İngilizcesi : collective property.