Yüklenirken Lütfen Bekleyiniz...

MÜLKİYET NEDİR?


Bir şahsa bir şey üzerinde tasarruf etme kullanma ve faydalanma, haklarını veren hukuki bir durumu ifade etmektedir.

Mutlak anlamıyla mülkiyet hakkında üç unsurun mevcut olduğu görülmektedir:

i)   Tasarruf hakkı: Malik sahip olduğu şeyi isterse hibe edebilir, satabilir hatta imha edebilir.

ii)  Kullanma hakkı: Bir şeye malik olan kimse o şeyi istediği zaman ve istediği sürece kullanabilir.

iii)    Faydalanma hakkı: Mülkiyet hakkına sahip olan kimse malını isterse bizzat kullanarak faydalanabileceği gibi mesela başka şahıslara kiralamak suretiyle de faydalanabilir.

Ancak, mutlak anlamıyla, mülkiyet, hakkından günümüzde bahsetmek, hemen, hemen imkansız hale gelmiştir. Nitekim bülüa ülkelerin, pozitif hukukunda diğer maliklerin veya kamu yararının korunması amacıyla mülkiyet hakkının sınırlandığı görülmektedir. Diğer taraftan mülkiyet hakkının sahibi olan kişi çeşitli sorumluluklar karşısında bulunmaktadır. Bunların en önemlilerinden birisi vergi ödeme yükümlülüğüdür.

Mülkiyet hakkı Marksist düşünürler tarafından şüphe ile karşılanmıştır. Buna karşılık Liberal Okul mensupları, kamu yararının fertlerin her çeşit mallara serbestçe sahip olmaları ile gerçekleşeceği kanısındadırlar. Bu iki zıt görüş arasında yer alan birçok ülkenin anayasasında mülkiyet bir hak olarak vatandaşlara tanınmakta, fakat bunun kamu yararına aykırı olamıyacağı kabul edilmektedir.

Nitekim Türkiye Anayasasının 36 ıncı maddesinde herkesin mülkiyet ve miras haklarına sahip olduğu açıklanmakta, ancak bu hakların kamu yararı amacıyla ve kanunla sınırlanabileceği mülkiyet hakkının kullanılmasının toplum yararına aykırı olamıyacağı belirtilmektedir.

Ayrıca Anayasamızda toprak mülkiyeti hakkında özel hükümlere yer verilmiş ve kamu yararının gerektirdiği hallerde devletin veya diğer kamu tüzel kişilerinin özel mülkiyette bulunan gayrimenkulleri gerçek karşılıklarını peşin ödemek şartıyla, kanunda gösterilen esas ve usullere uyarak kamulaştırabileceği öngörülmüştür. Nihayet yeni Anayasamızda kamu hizmeti niteliğini taşıyan özel teşebbüslerin, kamu yararının gerektirdiği hallerde, gerçek karşılığı kanunda gösterilen şekilde ödenmek şartıyla, devletleştirilebileceği açıkça ifade edilmiştir.

Anayasamızda yer alan bu hükümlerden anlaşıldığına göre Türk hukukunda mutlak bir mülkiyet hakkı söz konusu değildir. Gerektiğinde kamu yararı mülkiyet hakkının önüne geçebilecektir.

Almancası : Eigenturp.

Fransızcası : propriété.

İngilizcesi : ownership.