VARLIK VERGİSİ NEDİR? Yazdır

İkinci Dünya Savaşında Türkiye'de uygulanmıştır. 1942 yaz aylarında, iktisadî durum bozulmuş tu. Emisyon artmakta ve fiyatlar yükselmekte idi. Mal darlığı çekiliyordu ve karaborsacılık yayılmıştı. Geçim sıkıntısı, ağırlaşmıştı. Kolay enflâsyon kazançlarından yararlananlar, göze batar durumda idi. Hükümet, Kasım ayının başlangıcında emisyon fazlasını geri çekmek ve aşırı kazançları mükellefiyet altına almak amacıyla bir defalık olağanüstü bir vergi tasarısı hazırlayarak Meclise getirdi. Bu bir servet vergisi idi. Ancak matrahı ve nispeti kanunla tayin edilmiş değildi. Vatandaşların tespit edilebilmiş varlıkları dikkate alınarak ve üst tarafı tahmine dayanarak vergi kesilecekti. Kesilen vergi, birkaç haftada ödenmezse cezalı olarak tahsil edilecekti. Vergi borcunu ödemeyenler, Anadolu'da bedenî mükellefiyete tâbi tutulacaklardı. Vergi miktarının tahmine dayanan idare takdirine bırakılması, büyük haksızlıklara yol açmıştır. Uygulanan takdir ölçüleri, herkes için aynı olmamıştır. Vergi yükü altında ezilenlere yahut vergiyi çok hafif geçiştirenlere rastlanmıştır. Birçok varlıklı kişiler de, likiditelerinin kifayetsizliği yüzünden imkânsızlıkla karşılaşmışlardır. Hükümet, tayin edilen sürede beklediği geliri elde edememiştir. Emisyon daraltılamamış ve çok geçmeden vergi borçlarını taksite bağlamak cihetine gidilmiştir.