İstatistikte sondajla İlgili konularda kullanılan bir terimdir.
Ortalama bir ölçü için tesadüfi bir numunenin gözlemi sonunda elde edilen değerle bir hipoteze göre elde edilmesi gerekli teorik değer arasındaki fark tesadüften doğamayacak derecede büyükse; bu farka anlamlı denir.
Mesela bir fabrikada yapılan otomobil lastiklerinin ortalama dayanma süresi 20.000 km. olarak tespit edilmiştir. Aynı fabrika mamullerinden bir süre sonra tesadüfi olarak seçilen 100 lastik ise, ortalama 19.500 km. dayanmıştır. Aradaki 500 km.lik fark tesadüfi olabilir mi yoksa, lastiklerin dayanma süresini belirleyen genel sebeplerde (uygulanan teknik, kullanılan ham maddeler gibi imalat şartlarında) bir değişme mi olmuştur? Bu soruyu cevaplandırmak için koşullar sabit kaldığı takdirde, imalattan alınacak 100 birimlik bir numune ortalamasının tesadüfi nedenlerin etkisi ile 20.000 km. Tutan ana kitle ortalamasından bu derece farkedip edemiyeceğini araştırmak gerekir. Eğer fark tesadüften doğamıyacak derecede büyük, yani anlamlı ise, şartların sabit kaldığı hipotezinin gerçeğe uymadığına hükmedilir. Fark anlamlı sayılamıyacak derecede küçük olduğunda ise, hipotezin doğru ispat edilmiş olmazsa da, yanlış olduğu iddiasının bir esasa dayanmadığı anlaşılır.
Belirli büyüklükte bir farkın anlamlı olup olmadığı hakkındaki hükümler o farkın tesadüf etkisiyle meydana gelmesi hususunda ne kadar ihtimal olduğuna göre verilir. Uygulamalarda çok kere, ihtimalleri ya %10’dan, yahut %5’den yahut da %1’den az olan farklar anlamlı, diğerleri anlamsız sayılır. Anlamlı ve anlamsız farklar arasındaki sınıra veya sınırlara da güven sınırı ve sınırları adı verilir. (Gerçekten bazen hem üst hem de alt sınır, bazen de yalnız üst veya alt sınır bahis konusu olur.) Anlamlı ve anlamsız farkları teşhis için %10, %5, %1 ihtimal derecelerinden hangisinin esas tutulacağı, az çok takdiri ve pratik ihtiyaçlar da gözönünde bulundurarak halden hale kararlaştırılması gerekli bir meseledir.
Belirli miktarda farkların ortaya çıkma ihtimalinin nasıl tayin edildiğine gelince, bunun için bahis konusu ölçünün
standard hatasını hesaplamak ve gerekli bölünmeye (normal bölünme, t bölünmesi v.s. ye) ait cetvele başvurmak gerekir.
Almancası : Signifikanz.
Fransızcası : signification.
İngilizcesi : significance.
(Bk; Güvenlik sınırları, F bölünmesi ).
