Piyasa analizi ile geniş anlamda pazarlama operasyonu arasındaki ilişkiye dair Chicago profesörlerinden John E. Jeuck'm bir esprisi vardır. Kâhinler, boğa ciğerini ve güvercin bağırsaklarını inceleyerek gördükleri alâmetlerden ileride neler olacağını anlarlarmış. Piyasa analizi yapan uzmanlar ise derlemelerden (surveys) ve anketlerden piyasa testlerinden, zaman serilerinden ve ordinatörlere stok edilmiş diğer gerekli data'dan yararlanarak istikbali okumağa çalışan kişilerdir. Ancak eskiden önemli olan kâhinin alâmetleri yorumlayış tarzı idi. Günümüzde ise ilmî verilerin yardımına rağmen ağırlık taşıyan unsur, yöneticinin sonuçları değerlendirişi (judgmental approaches) ve onun tahmin yargılarıdır.
Piyasa analizi, iki kademelidir.
Birinci kademede, piyasanın potansiyeli araştırılır. Söz konusu mal veya hizmetin ne kadar üretildiği ve hangi şartlarla satıldığı incelenir. Konjonktürün ileride izleyeceği yönün firmayı ilgilendiren iş koluna ne ölçüde yansıyacağı hesaplanır iktisadi makro previzyonlar değerlendirilir. Piyasa analizinin kapsayacağı sürede husule gelebilecek gelişmeler dikkate alınır.
İkinci kademede, potansiyeli tesbit edilmiş olan piyasada firmanın kendine ne büyüklükte bir yer açabileceği, diğer bir deyimle firmanın piyasadaki payı hesaplanır. Bu ikinci kademenin verdiği sonuca göre, girişimcinin kararı belirir. Diğer bir deyişle, alâmetler gözden geçirilerek tahmin yargısına varılır.
Piyasa analizlerinde, previzyon süresi bazan ikiye ve bazan üçe ayrılır. Kısa dönemli previzyonlar bir aylık, üç aylık ve birçok tatbikat örneklerinde bir yıllıktır. Uzmanlardan bazıları bir yılı aşan previzyonları uzun dönemli saymakta ve diğerleri üç veya beş yıllık previzyonları orta dönemli olarak itibar etmektedirler. Previzyonlarda iktisadî utkun son sınırı on beş yıla kadar bazan genişletilebilmektedir.
Piyasa analizinde kullanılan başlıca aletler şunlardır: geçmiş yıllara ait data, büyüme senaryoları ve ekonominin ön görülen büyüme hızı, piyasa istihbaratı, derlemeler (market surveys), piyasa testleri, zaman serileri analizi ve nihayet judgmental approach projesi.
Almancası : Marktanalyse.
Fransızcası : analyse du marché, etüde de marché.
İngilizcesi : market analysis.
(Bk; pazarlama, operasyonel araştırma, derleme piyasa derlemesi, iktisadî ufuk, piyasa testi, iş adamlığı ve müteşebbisin rolü iktisadî previzyonlar, zaman serileri).